〜で（動作の場所）

Danh từ chỉ nơi chốn + で + động từ chỉ hành động (食べます, 勉強します, 買います, 働きます, 会います...). Từ để hỏi là どこで. で cũng được dùng cho nơi tổ chức một sự kiện: 学校でパーティーがあります. Với nơi mà một vật hay một người chỉ đơn giản tồn tại thì dùng に, không dùng で.

• 毎日、会社の食堂で昼ご飯を食べます。

  まいにち、かいしゃのしょくどうでひるごはんをたべます。

  Hằng ngày tôi ăn trưa ở nhà ăn của công ty.

• そのシャツはどこで買いましたか。

  そのシャツはどこでかいましたか。

  Bạn đã mua chiếc áo sơ mi đó ở đâu?

• 駅の前で友だちに会いました。

  えきのまえでともだちにあいました。

  Tôi đã gặp bạn ở trước nhà ga.

• 日曜日はうちで料理をしません。

  にちようびはうちでりょうりをしません。

  Chủ nhật tôi không nấu ăn ở nhà.

• きのうは公園でサッカーをしました。

  きのうはこうえんでサッカーをしました。

  Hôm qua tôi đã chơi bóng đá ở công viên.

• あした、学校でパーティーがあります。

  あした、がっこうでパーティーがあります。

  Ngày mai ở trường có một bữa tiệc.

• いつもこのスーパーで野菜を買う。

  いつもこのスーパーでやさいをかう。

  Tớ luôn mua rau ở siêu thị này. (thể thường)

• Dùng に cho nơi diễn ra hành động, vì に được học trước với vai trò trợ từ chỉ 'nơi chốn': 図書館に勉強します và レストランに晩ご飯を食べました là sai. Hành động thì đi với で: 図書館で勉強します, レストランで晩ご飯を食べました.
• Dùng で cho nơi một vật tồn tại hoặc nơi ai đó sinh sống: 机の上で本があります và 東京で住んでいます là sai. あります, います và 住んでいます đi với に: 机の上に本があります, 東京に住んでいます.
• Dùng で cho điểm đến: デパートで行きます là sai. 行きます, 来ます và 帰ります chỉ sự di chuyển về phía một nơi, nên đi với へ hoặc に: デパートへ行きます. Sau khi đến nơi, hành động mới đi với で: デパートで買い物をします.

〜に (nơi tồn tại, điểm đến)

に chỉ nơi một vật hay một người đang ở: 教室に学生がいます (Trong lớp có sinh viên). で chỉ nơi ai đó làm một việc gì đó: 教室で学生が勉強しています (Sinh viên đang học trong lớp). Một ngoại lệ cần nhớ: khi あります có nghĩa là một sự kiện được tổ chức thì nơi chốn đi với で: 教室で試験があります (Có kỳ thi ở trong lớp).

〜で (phương tiện, dụng cụ, vật liệu, ngôn ngữ)

Đây là cùng một trợ từ; danh từ đứng trước cho ta biết ý nghĩa. Nơi chốn + で là nơi hành động diễn ra: 台所で料理をします (Tôi nấu ăn trong bếp). Phương tiện, dụng cụ hoặc ngôn ngữ + で là cách thực hiện hành động: バスで行きます (Tôi đi bằng xe buýt), はしで食べます (Tôi ăn bằng đũa).

Chọn giữa で và に sau nơi chốn là một trong những dạng câu hỏi trợ từ phổ biến nhất ở N5. Hãy đọc động từ ở cuối câu trước khi chọn: あります, います và 住んでいます đi với に; 行きます, 来ます và 帰ります đi với へ hoặc に; phần lớn các động từ chỉ hành động khác đi với で (nhưng 入ります, 座ります và 乗ります đi với に). Câu khó hơn sẽ dùng sự kiện với あります (あした、ホテルでパーティーがあります), khi đó で mới đúng. Trong câu hỏi sắp xếp câu, 'nơi chốn + で' thường đứng trước 'tân ngữ + を'.