〜おわる

Động từ thể ます bỏ ます + おわる (読みます → 読みおわる, 食べます → 食べおわる, 書きます → 書きおわる). Từ mới tạo thành là động từ nhóm I: 〜おわります / 〜おわりません / 〜おわりました / 〜おわって / 〜おわった. Cũng có thể viết là 〜終わる. Mẫu này chủ yếu dùng với hành động do con người thực hiện và có điểm kết thúc rõ ràng, như 読む, 書く, 食べる, 飲む, 使う và 話す.

• やっとレポートを書きおわりました。

  やっとレポートをかきおわりました。

  Cuối cùng tôi cũng đã viết xong báo cáo.

• この本は、もう読みおわりましたか。

  このほんは、もうよみおわりましたか。

  Bạn đã đọc xong quyển sách này chưa?

• まだご飯を食べおわっていないので、少し待ってください。

  まだごはんをたべおわっていないので、すこしまってください。

  Tôi vẫn chưa ăn cơm xong nên xin hãy chờ một chút.

• 使いおわったら、元の場所に戻してください。

  つかいおわったら、もとのばしょにもどしてください。

  Dùng xong thì hãy để lại chỗ cũ nhé.

• 時間が足りなくて、最後まで書きおわりませんでした。

  じかんがたりなくて、さいごまでかきおわりませんでした。

  Vì không đủ thời gian nên tôi đã không viết xong đến cuối.

• 飲みおわったびんは、このごみ箱に捨ててください。

  のみおわったびんは、このごみばこにすててください。

  Chai đã uống xong xin hãy vứt vào thùng rác này.

• 宿題をやりおわってから、ゲームをした。

  しゅくだいをやりおわってから、ゲームをした。

  Sau khi làm xong bài tập, tôi đã chơi game.

• 姉が話しおわるまで、だれも何も言わなかった。

  あねがはなしおわるまで、だれもなにもいわなかった。

  Cho đến khi chị tôi nói xong, không ai nói gì cả.

• Gắn おわる vào thể て hoặc thể từ điển: ✕ 読んでおわる / ✕ 読むおわる → ○ 読みおわる. Phải dùng thể ます bỏ ます.
• Dùng 〜おわる cho hiện tượng tự nhiên. 〜はじめる dùng được cho mưa, nhưng 〜おわる thông thường chỉ dùng cho hành động do con người thực hiện: ✕ 雨が降りおわりました → ○ 雨がやみました.
• Dùng 〜おわる khi một sự kiện như giờ học, cuộc họp hay công việc kết thúc. Trường hợp đó hãy dùng danh từ + が終わる: ✕ 授業がしおわりました → ○ 授業が終わりました.

〜てしまう (làm hết sạch / lỡ làm gì)

Cả hai đều có thể diễn tả việc một hành động đã hoàn tất. 〜おわる mang tính trung lập và chỉ nói rằng quá trình đã đi đến cuối: 手紙を書きおわりました (Tôi đã viết xong bức thư). 〜てしまう thêm sắc thái: 'hết sạch, toàn bộ', hoặc sự tiếc nuối về kết quả: ケーキを全部食べてしまいました (Tôi đã ăn hết sạch cái bánh). 〜てしまう còn dùng với các động từ xảy ra trong một khoảnh khắc (忘れてしまう, 落としてしまう), còn 〜おわる thì không.

〜はじめる (bắt đầu làm gì)

Hai mẫu này được tạo theo cùng một cách và đánh dấu điểm bắt đầu và điểm kết thúc của một hành động: 先週、この絵をかきはじめました (Tuần trước tôi đã bắt đầu vẽ bức tranh này) và きのう、やっとかきおわりました (Hôm qua cuối cùng tôi cũng vẽ xong). 〜はじめる dùng được với nhiều loại động từ, kể cả hiện tượng tự nhiên (花が咲きはじめる), còn 〜おわる phần lớn chỉ giới hạn ở hành động do con người thực hiện.

Trong câu hỏi ngữ pháp N4, bạn phải chọn giữa 〜はじめる, 〜つづける, 〜おわる và 〜だす dựa vào ngữ cảnh. Những từ như もう, やっと, 全部 và giới hạn thời gian với で (三日で) là dấu hiệu của 〜おわる. Các dạng 〜おわったら và 〜おわってから rất hay gặp trong câu hỏi sắp xếp câu. Hãy chú ý các cách nối sai như 読んでおわる trong các lựa chọn.

• 1. Chọn từ điền vào chỗ trống: その雑誌を＿＿おわったら、わたしにも貸してください。

  そのざっしを＿＿おわったら、わたしにもかしてください。

  A読みB読んでC読むD読んだ

• 2. Chọn cụm từ điền vào chỗ trống: A「作文はもう出しましたか。」 B「いいえ、まだ＿＿。」

  A「さくぶんはもうだしましたか。」 B「いいえ、まだ＿＿。」

  A書いておわっていませんB書くおわっていませんC書きおわっていませんD書きおわってありません

• 3. Chọn cụm từ điền vào chỗ trống: この本は長いですが、とてもおもしろくて、三日で＿＿。

  このほんはながいですが、とてもおもしろくて、みっかで＿＿。

  A読みはじめましたB読みつづけましたC読みだしましたD読みおわりました