ない形（作り方）

Nhóm I: đổi âm cuối hàng u sang hàng a rồi thêm ない (書く → 書かない, 泳ぐ → 泳がない, 話す → 話さない, 待つ → 待たない, 死ぬ → 死なない, 遊ぶ → 遊ばない, 飲む → 飲まない, 帰る → 帰らない). Động từ đuôi 〜う thì dùng わ: 買う → 買わない, 会う → 会わない. Ngoại lệ: ある → ない. Nhóm II: bỏ る rồi thêm ない (食べる → 食べない, 見る → 見ない). Nhóm III: する → しない, 来る → 来ない (こない). Chia từ thể ます: nhóm I đổi âm hàng i trước ます sang hàng a (書きます → 書かない, 買います → 買わない); nhóm II chỉ cần đổi ます thành ない (食べます → 食べない); します → しない, 来ます (きます) → 来ない (こない). Quá khứ: 〜ない → 〜なかった.

• ここに車を止めないでください。

  ここにくるまをとめないでください。

  Xin đừng đỗ xe ở đây.

• 心配しないでください。

  しんぱいしないでください。

  Xin đừng lo lắng.

• 今日は雨が降らないと思います。

  きょうはあめがふらないとおもいます。

  Tôi nghĩ hôm nay trời sẽ không mưa.

• 田中さんは今日、会社に来ないと言いました。

  たなかさんはきょう、かいしゃにこないといいました。

  Anh Tanaka đã nói rằng hôm nay anh ấy không đến công ty.

• 父はお酒を飲むが、たばこは吸わない。

  ちちはおさけをのむが、たばこはすわない。

  Bố tôi uống rượu nhưng không hút thuốc.

• 「今晩、一緒に映画を見ない？」「うん、いいね。」

  「こんばん、いっしょにえいがをみない？」「うん、いいね。」

  "Tối nay cùng xem phim không?" "Ừ, hay đấy."

• きのうはどこへも出かけなかった。

  きのうはどこへもでかけなかった。

  Hôm qua tôi đã không đi đâu cả.

• 今日は時間がない。

  きょうはじかんがない。

  Hôm nay tôi không có thời gian.

• Chia thể ない của động từ đuôi 〜う bằng あ, hoặc bỏ mất âm: 買あない và 買ない là sai. Các động từ này dùng わ: 買う → 買わない, 会う → 会わない, 使う → 使わない, 言う → 言わない.
• Áp dụng quy tắc cho ある. ある là động từ nhóm I, nhưng あらない là sai. Dạng phủ định của nó chỉ là ない: お金がない, 時間がない. Dạng phủ định lịch sự thì theo quy tắc: ありません.
• Coi các động từ nhóm I có đuôi 〜る là nhóm II, và đọc sai 来ない. 帰る, 入る, 切る, 知る, 走る thuộc nhóm I, nên 帰ない và 入ない là sai: 帰らない, 入らない, 切らない, 知らない, 走らない. Ngoài ra, 来ない đọc là こない, không phải きない, dù 来ます đọc là きます.

〜ません (phủ định lịch sự)

Cả hai đều là phủ định, khác nhau ở phong cách. 〜ません là thể lịch sự và dùng để kết thúc câu: 明日は学校へ行きません. 〜ない là thể thường. Nó kết thúc câu trong lối nói thân mật (明日は学校へ行かない), đồng thời là dạng được dùng bên trong các mẫu câu, kể cả trong câu lịch sự: 行かないでください, 行かないと思います. Không thể đặt ません vào trong các mẫu này: 行きませんでください là sai.

〜くない của tính từ đuôi い

Động từ và tính từ đuôi い đều có dạng phủ định kết thúc bằng ない, nhưng cách tạo khác nhau. Động từ đổi âm cuối: 飲む → 飲まない. Tính từ đuôi い đổi い thành くない: 高い → 高くない. Sau đó cả hai biến đổi giống nhau: 飲まなかった, 高くなかった. Tính từ đuôi な và danh từ thì dùng じゃない: 静かじゃない, 学生じゃない.

文末を次に置き換える: và 〜ない？ lên giọng ở cuối thường là lời rủ, không chỉ là câu phủ định đơn thuần.

• 1. Đâu là thể ない đúng của 買う (かう, mua)?

  かう

  A買あないB買ないC買わないD買うない

• 2. Chọn dạng đúng điền vào chỗ trống: ここは図書館ですから、大きい声で＿＿ください。

  ここはとしょかんですから、おおきいこえで＿＿ください。

  A話さないでB話しないでC話すないでD話ないで

• 3. Dòng nào chỉ gồm các thể ない đúng của 帰る (かえる), 来る (くる) và ある?

  かえる・くる・ある

  Aかえない・こない・ないBかえらない・きない・ないCかえらない・こない・あらないDかえらない・こない・ない