〜ず（に）

Bỏ ない của động từ thể ない rồi thêm ず（に）: 食べない → 食べずに, 言わない → 言わずに, 見ない → 見ずに. Hai động từ bất quy tắc: する → せずに (勉強せずに), 来る → 来ずに（こずに）. Chỉ dùng với động từ.

• 何も食べずに、朝早く家を出ました。

  なにもたべずに、あさはやくいえをでました。

  Tôi đã rời nhà từ sáng sớm mà không ăn gì.

• 彼は何も言わずに、部屋を出ていった。

  かれはなにもいわずに、へやをでていった。

  Anh ấy đã ra khỏi phòng mà không nói gì.

• 辞書を使わずに、日本語の新聞が読めますか。

  じしょをつかわずに、にほんごのしんぶんがよめますか。

  Bạn có đọc được báo tiếng Nhật mà không dùng từ điển không?

• 予約せずに行ったので、レストランに入れませんでした。

  よやくせずにいったので、レストランにはいれませんでした。

  Vì tôi đến mà không đặt chỗ trước nên đã không vào được nhà hàng.

• 昨日は疲れていて、おふろに入らずに寝てしまった。

  きのうはつかれていて、おふろにはいらずにねてしまった。

  Hôm qua tôi mệt nên đã ngủ quên mà không tắm.

• 休まずに、3時間歩きました。

  やすまずに、さんじかんあるきました。

  Tôi đã đi bộ 3 tiếng mà không nghỉ.

• 説明を読まずに、薬を飲んではいけません。

  せつめいをよまずに、くすりをのんではいけません。

  Không được uống thuốc mà không đọc hướng dẫn.

• 答えを見ずに、もう一度やってみて。

  こたえをみずに、もういちどやってみて。

  Hãy thử làm lại một lần nữa mà không nhìn đáp án nhé.

• Chia dạng ずに của する giống như các động từ khác. Sai: 勉強しずに / 予約しずに. Đúng: 勉強せずに / 予約せずに. する thành せずに, và 来る thành 来ずに（こずに）.
• Để nguyên ない trong dạng này, hoặc thêm ずに vào thể từ điển. Sai: 食べないずに / 行くずに. Đúng: 食べずに / 行かずに. Trước hết bỏ ない của thể ない, sau đó thêm ずに.
• Dùng ずに trong câu yêu cầu 'xin đừng'. Câu yêu cầu dùng ないでください. Sai: ここで写真を撮らずにください. Đúng: ここで写真を撮らないでください.

〜ないで (mà không làm — văn nói hằng ngày)

Ý nghĩa giống nhau; chỉ khác về văn phong. 〜ないで là dạng văn nói hằng ngày: 傘を持たないで出かけました. 〜ずに trang trọng hơn và hay dùng trong văn viết: 傘を持たずに出かけました. Thêm hai điểm nữa: する thành しないで nhưng せずに, và chỉ ないで mới tạo được câu yêu cầu (持たないでください).

〜まま (để nguyên trạng thái)

Cả hai đều mô tả tình huống trong đó hành động chính diễn ra. 〜ずに tập trung vào hành động đã không được làm: 電気を消さずに出かけました (Tôi đã ra ngoài mà không tắt đèn). 〜たまま tập trung vào trạng thái được để nguyên: 電気をつけたまま出かけました (Tôi đã ra ngoài trong khi đèn vẫn bật). Hai câu mô tả cùng một cảnh từ hai phía khác nhau.

Trong câu hỏi chọn dạng ngữ pháp, dạng của する là điểm kinh điển: せずに, không phải しずに. Khi các lựa chọn có cả 〜ずに và 〜ないで, hãy xem phần sau chỗ trống: trước ください chỉ có thể dùng ないで. Trong câu hỏi sắp xếp câu, hãy nhớ に đứng ngay sau ず và hành động chính đứng sau đó (何も 言わ ずに 帰った). 〜ずに hay gặp trong bài đọc vì là dạng văn viết; cứ hiểu như 〜ないで là rõ nghĩa.

• 1. Chọn dạng ずに đúng của 勉強する.

  べんきょうする

  A勉強しずにB勉強せずにC勉強さずにD勉強すずに

• 2. ここでたばこを＿＿ください。(Chọn dạng điền vào chỗ trống)

  ここでたばこを＿＿ください。

  A吸わずにB吸わずC吸わなくてD吸わないで

• 3. Câu sau có nghĩa là gì? 「兄は何も買わずに帰ってきた。」

  あにはなにもかわずにかえってきた。

  AAnh trai tôi đã về nhà mà không mua gì cả.BAnh trai tôi đã mua một thứ gì đó rồi về nhà.CAnh trai tôi đã không về nhà vì đang đi mua sắm.DAnh trai tôi đã về nhà để mua một thứ gì đó.