〜たものだ（回想）

Động từ thể た + ものだ (泳いだものだ). Phủ định: động từ なかった + ものだ (食べなかったものだ). Thể lịch sự: 〜たものです. Văn nói thân mật: 〜たもんだ. Thường đi cùng các từ như よく, 毎日, 昔は, 子どものころは, 学生のころは.

• 学生時代は、友だちと朝まで話したものです。

  がくせいじだいは、ともだちとあさまではなしたものです。

  Thời sinh viên, tôi hay nói chuyện với bạn bè đến tận sáng.

• 昔は毎日、自転車で学校に通ったものだ。

  むかしはまいにち、じてんしゃでがっこうにかよったものだ。

  Ngày xưa ngày nào tôi cũng đạp xe đến trường.

• 若いころは、休みのたびに山に登ったものです。

  わかいころは、やすみのたびにやまにのぼったものです。

  Hồi còn trẻ, cứ mỗi kỳ nghỉ là tôi lại đi leo núi.

• 小さいころは、ピーマンがきらいで全然食べなかったものだ。

  ちいさいころは、ピーマンがきらいでぜんぜんたべなかったものだ。

  Hồi bé tôi ghét ớt chuông nên chẳng bao giờ ăn.

• 子どものころ、祖母によく昔話を聞かせてもらったものだ。

  こどものころ、そぼによくむかしばなしをきかせてもらったものだ。

  Hồi nhỏ tôi hay được bà kể cho nghe truyện cổ tích.

• 昔はよく家族で旅行したものだが、今はみんな忙しい。

  むかしはよくかぞくでりょこうしたものだが、いまはみんないそがしい。

  Ngày xưa cả nhà hay đi du lịch cùng nhau, nhưng bây giờ ai cũng bận.

• このゲーム、覚えてる？子どものころ、よく一緒にやったものだよね。

  このゲーム、おぼえてる？こどものころ、よくいっしょにやったものだよね。

  Bạn còn nhớ trò chơi này không? Hồi nhỏ tụi mình hay chơi cùng nhau nhỉ.

• Dùng たものだ cho việc chỉ xảy ra một lần. Mẫu này dành cho thói quen hoặc việc lặp đi lặp lại: ×去年、一度だけ沖縄へ行ったものだ → ○去年、一度だけ沖縄へ行った / ○子どものころは、毎年夏に沖縄へ行ったものだ.
• Dùng thể từ điển khi muốn nói về kỷ niệm. 子どもはよく外で遊ぶものだ là lẽ thường ('trẻ con thì hay chơi ngoài trời'). Muốn nói về quá khứ của mình, hãy chia động từ ở thể た: 子どものころは、よく外で遊んだものだ.
• Dùng mẫu này cho chuyện mới xảy ra như tuần trước. たものだ hồi tưởng lại một giai đoạn đã qua, thường là từ khá lâu: ×先週は毎日、駅まで歩いたものだ nghe lạ; chỉ cần nói 先週は毎日、駅まで歩いた.

〜たことがある (đã từng làm)

〜たことがある nói rằng mình đã có trải nghiệm, dù chỉ một lần: 富士山に登ったことがある (tôi đã từng leo núi Phú Sĩ). 〜たものだ hồi tưởng việc mình từng hay làm, kèm cảm xúc nhớ nhung: 夏休みは毎年、祖父の家で過ごしたものだ (hồi đó kỳ nghỉ hè năm nào tôi cũng ở nhà ông).

〜ものだ (vốn dĩ là như vậy)

Với thể từ điển, ものだ nói về lẽ thường: 時間がたつのは早いものだ (thời gian trôi nhanh, vốn là vậy). Với thể た, đó là kỷ niệm của chính người nói: 昔はよく手紙を書いたものだ (ngày xưa tôi hay viết thư).

Trong câu hỏi chọn hình thức ngữ pháp của N3, たものだ thường là đáp án ở cuối câu bắt đầu bằng 子どものころは, 学生のころは, 昔は và có よく hoặc 毎日, với các lựa chọn sai như ところだ, ばかりだ, つもりだ. Hãy chú ý từ chỉ thời gian: việc chỉ xảy ra một lần (一度, 昨日) không đi với たものだ. Trong bài đọc hiểu, たものだ đánh dấu những kỷ niệm đầy hoài niệm của người viết, thường đi kèm so sánh với hiện tại.